Kısa özet
Devrim Fransası'nın ilk krizlerinden Napolyon'un yükselişine, Avrupa'nın yeniden çizilmesinden Waterloo ve Viyana düzenine kadar uzanan 80 maddelik ayrıntılı kronoloji.
Zaman sırası
Fransız Devrimi'nin Başlaması
Bastille'in düşmesiyle Fransa'da devrim başladı ve eski rejim sarsıldı.
Neden önemli? Napolyon Savaşları'nın siyasal zemini böyle oluştu.
Monarşinin Krizi Derinleşti
XVI. Louis'nin kaçma girişimi ve anayasal kriz, Avrupa monarşilerini alarma geçirdi.
Neden önemli? Fransa'nın iç krizi uluslararası tehdide dönüştü.
Birinci Koalisyon Savaşı'nın Başlaması
Avusturya ve Prusya'ya karşı savaş ilan edildi.
Neden önemli? Devrim Fransası artık Avrupa monarşileriyle açık çatışmaya girmiş oldu.
Valmy Muharebesi
Fransız ordusu Prusya ilerleyişini durdurdu.
Neden önemli? Devrim ordusunun ayakta kalabileceği görüldü.
Cumhuriyetin İlanı
Monarşi kaldırıldı ve Fransa Cumhuriyet oldu.
Neden önemli? Savaş artık yalnız sınırlar için değil rejim için de yürütülmeye başladı.
XVI. Louis'nin İdamı
Kral vatana ihanet suçlamasıyla idam edildi.
Neden önemli? Avrupa monarşileri Fransa'ya karşı daha sert birleşti.
İngiltere'nin Savaşa Katılması
Britanya devrimci Fransa'ya karşı koalisyona dahil oldu.
Neden önemli? Savaş gerçek anlamda Avrupa çapında büyüdü.
Levee en masse
Fransa kitlesel zorunlu askerlik ilan etti.
Neden önemli? Modern ulus-devlet tipi toplam savaşın ilk örneklerinden biri ortaya çıktı.
Terör Dönemi
Jakoben yönetim iç muhalefeti sert biçimde bastırdı.
Neden önemli? Fransa iç cephede korkuyla ayakta tutulurken dış savaşını sürdürdü.
Fleurus Muharebesi
Fransa önemli bir zafer kazandı.
Neden önemli? Devrimci Fransa savunmadan saldırıya geçmeye başladı.
Direktuvar Rejimi
Terör dönemi sona erdi, daha ılımlı ama kırılgan bir yönetim kuruldu.
Neden önemli? Napolyon'un yükselişi için siyasi boşluk oluştu.
Paris'te Kraliyetçi Ayaklanmanın Bastırılması
Genç General Bonapart isyanı topçu ateşiyle bastırdı.
Neden önemli? Napolyon ilk kez ulusal ölçekte dikkat çekti.
İtalya Seferi'nin Başlaması
Napolyon, Kuzey İtalya'daki Fransız ordusunun başına geçti.
Neden önemli? Kariyerini belirleyecek büyük askeri çıkış başladı.
Montenotte Zaferi
Napolyon, Avusturya ve Piedmont kuvvetlerini ayırarak yendi.
Neden önemli? Yeni savaş tarzının etkisi hissedildi.
Lodi Muharebesi
Napolyon cesur saldırısıyla ün kazandı.
Neden önemli? Askerleri gözünde efsaneleşmeye başladı.
Milan'ın Alınması
Fransız ordusu Milano'ya girdi.
Neden önemli? İtalya'da devrimci Fransa'nın nüfuzu hızla büyüdü.
Arcole Muharebesi
Napolyon Avusturyalılara karşı kritik bir başarı elde etti.
Neden önemli? İtalya seferi sürpriz zaferlerle devam etti.
Rivoli Muharebesi
Napolyon İtalya'daki en parlak zaferlerinden birini kazandı.
Neden önemli? Avusturya'nın İtalya'daki direnci çöktü.
Campo Formio Antlaşması
Avusturya Fransa ile barış yaptı.
Neden önemli? Napolyon Avrupa diplomasisinde de yıldız haline geldi.
Mısır Seferi'nin Başlaması
Napolyon Britanya'nın doğu ticaret yolunu vurmak için Mısır'a çıktı.
Neden önemli? Savaş Akdeniz ve Orta Doğu boyutu kazandı.
Piramitler Muharebesi
Napolyon Memluk kuvvetlerini yendi.
Neden önemli? Mısır'da askeri üstünlük sağlandı.
Abukir / Nil Deniz Savaşı
Amiral Nelson Fransız donanmasını yok etti.
Neden önemli? Napolyon ordusu Mısır'da mahsur kaldı.
Suriye Seferi ve Akka Kuşatması
Napolyon Akka'yı alamadı.
Neden önemli? Doğu'daki büyük genişleme hayali ilk ciddi darbeyi yedi.
İkinci Koalisyonun Kurulması
Avusturya, Rusya, Britanya ve diğer güçler yeniden Fransa'ya karşı birleşti.
Neden önemli? Fransa'nın askeri baskısı arttı.
Abukir Kara Zaferi
Napolyon Osmanlı çıkarma kuvvetini yendi.
Neden önemli? Doğuda prestijini kısmen kurtardı.
Brumaire Darbesi
Napolyon Fransa'da darbeyle iktidarı ele geçirdi.
Neden önemli? Askeri kahraman siyasi lider oldu.
Konsüllük Rejiminin Kurulması
Napolyon Birinci Konsül olarak devletin başına geçti.
Neden önemli? Fransa artık onun kişisel yönetimine girmeye başladı.
Alpleri Aşma Manevrası
Napolyon ordusunu büyük sürprizle Alpler üzerinden İtalya'ya geçirdi.
Neden önemli? Askeri cesaret ve hız yine belirleyici oldu.
Marengo Muharebesi
Napolyon son anda savaşı çevirerek kazandı.
Neden önemli? İtalya üzerindeki Fransız hakimiyeti geri geldi.
Hohenlinden Zaferi
Fransız ordusu Almanya cephesinde de başarı kazandı.
Neden önemli? Avusturya yeniden barışa zorlandı.
Luneville Antlaşması
Avusturya Fransa'nın üstünlüğünü kabul etti.
Neden önemli? Kıta Avrupası'nda Fransa'nın etkisi pekişti.
Amiens Barışı
Britanya ile geçici barış sağlandı.
Neden önemli? Avrupa kısa bir nefes aldı ama savaş bitmedi.
Napolyon'un Ömür Boyu Konsül İlanı
Napolyon iktidarını kalıcılaştırdı.
Neden önemli? Cumhuriyetten kişisel rejime geçiş hızlandı.
Savaşın Yeniden Başlaması
Britanya ile barış bozuldu.
Neden önemli? Napolyon dönemi büyük savaşlar evresi başladı.
Napolyon Kanunları
Medeni hukuk sistemi yeniden düzenlendi.
Neden önemli? Savaşın yanında kurumsal devrim de kalıcı hale geldi.
Enghien Dükü Olayı
Napolyon, muhalif Bourbon çevrelerine sert gözdağı verdi.
Neden önemli? Avrupa sarayları onun niyetlerinden daha da korktu.
Napolyon'un İmparator İlan Edilmesi
Napolyon kendini Fransız İmparatoru yaptı.
Neden önemli? Devrim generali artık yeni monarşi kurmuş oldu.
Üçüncü Koalisyonun Kurulması
Britanya, Avusturya ve Rusya Napolyon'a karşı birleşti.
Neden önemli? Kıta yeniden büyük savaşa sürüklendi.
Ulm Seferi
Napolyon Avusturya ordusunu neredeyse savaşmadan çevreleyip teslim aldı.
Neden önemli? Operasyonel savaş sanatının zirve örneklerinden biri ortaya çıktı.
Trafalgar Deniz Savaşı
Nelson Fransız-İspanyol donanmasını yendi.
Neden önemli? Napolyon'un Britanya'yı işgal umudu sona erdi.
Viyana'nın Alınması
Fransız ordusu Avusturya başkentine girdi.
Neden önemli? Napolyon kıta savaşlarında üstünlüğünü gösterdi.
Austerlitz Muharebesi
Napolyon Rus ve Avusturya imparatorlarını ağır yenilgiye uğrattı.
Neden önemli? Onun askeri dehasının zirvesi sayılan zafer kazanıldı.
Pressburg Antlaşması
Avusturya ağır şartları kabul etti.
Neden önemli? Fransa kıta Avrupası'nda daha da güçlendi.
Kutsal Roma İmparatorluğu'nun Sonu
Napolyon baskısıyla bu eski siyasi yapı dağıldı.
Neden önemli? Avrupa'nın ortaçağdan kalma büyük kurumsal çerçevesi çöktü.
Ren Konfederasyonu
Birçok Alman devleti Napolyon etkisinde birleşti.
Neden önemli? Almanya coğrafyası Fransız nüfuz alanına dönüştü.
Dördüncü Koalisyon Savaşı
Prusya ve Rusya Fransa'ya karşı yeni savaş başlattı.
Neden önemli? Napolyon'un önünde yeni büyük rakipler belirdi.
Jena Muharebesi
Napolyon Prusya ordusunu ezdi.
Neden önemli? Prusya askeri sistemi çöktü.
Auerstedt Muharebesi
Aynı gün Fransızlar ikinci büyük zafer kazandı.
Neden önemli? Prusya devletinin direnci kırıldı.
Berlin Fermanı ve Kıta Ablukası
Napolyon Britanya'yı ekonomik olarak boğmak için abluka ilan etti.
Neden önemli? Avrupa ekonomisi yeni bir savaş biçimiyle karşılaştı.
Eylau Muharebesi
Ruslarla yapılan savaş son derece kanlı ve belirsiz geçti.
Neden önemli? Napolyon'un yenilmezliği ilk kez ciddi biçimde sorgulandı.
Friedland Muharebesi
Napolyon Rus ordusunu yendi.
Neden önemli? Savaş yeniden Fransız lehine döndü.
Tilsit Antlaşmaları
Rusya ve Prusya Napolyon'la uzlaşmak zorunda kaldı.
Neden önemli? Fransa Avrupa'nın doruk gücü haline geldi.
Varşova Dükalığı'nın Kurulması
Polonya topraklarında Fransız etkisinde yeni yapı kuruldu.
Neden önemli? Doğu Avrupa dengeleri değişti.
Portekiz'e Baskı
Napolyon Kıta Ablukası'na uymayan Portekiz'i hedef aldı.
Neden önemli? İber Yarımadası krizi doğdu.
İspanya Krizi
Napolyon İspanyol Bourbon hanedanını devre dışı bıraktı.
Neden önemli? Fransa kendi müttefikini düşmana çevirdi.
Joseph Bonaparte'ın İspanya Kralı Yapılması
Napolyon kardeşini tahta oturttu.
Neden önemli? Meşruiyet sorunu büyük halk direnişi yarattı.
Dos de Mayo Ayaklanması
Madrid'de Fransızlara karşı isyan patladı.
Neden önemli? İspanya'da halk savaşı başladı.
Bailen Muharebesi
Bir Fransız ordusu İspanya'da teslim oldu.
Neden önemli? Napolyon döneminin ilk büyük kara şoklarından biri yaşandı.
Britanya'nın Portekiz'e Çıkarması
Arthur Wellesley komutasındaki İngiliz kuvvetleri yarımadaya çıktı.
Neden önemli? Yarımada Savaşı Fransa için sürekli bir yara haline geldi.
Beşinci Koalisyonun Kurulması
Avusturya Napolyon'a karşı yeniden savaş açtı.
Neden önemli? Fransız sistemi yeni bir sınavla karşılaştı.
Aspern-Essling Muharebesi
Napolyon ilk kez büyük bir meydan savaşında açık yenilgi yaşadı.
Neden önemli? Onun yenilmezlik imajı kırılmaya başladı.
Wagram Muharebesi
Napolyon Avusturya'yı yeniden yendi.
Neden önemli? Kıta üzerindeki üstünlüğünü geçici de olsa korudu.
Schonbrunn Antlaşması
Avusturya ağır tavizler verdi.
Neden önemli? Fransa yine kazandı ama bedeli büyüyordu.
Marie Louise ile Evlilik
Napolyon Avusturya arşidüşesi ile evlendi.
Neden önemli? Kendisini eski hanedanlar arasına kabul ettirmeye çalıştı.
İmparatorluğun Zirvesi
Fransa doğrudan ya da dolaylı biçimde Avrupa'nın büyük kısmını kontrol ediyordu.
Neden önemli? Aşırı genişleme en yüksek noktasına ulaştı.
İspanya'da Yıpratma Savaşı
Gerilla savaşı ve İngiliz müdahalesi Fransız güçlerini tüketti.
Neden önemli? Napolyon'un kaynakları yavaş yavaş erimeye başladı.
Rusya Seferi'nin Başlaması
Napolyon devasa Grande Armee ile Rusya'yı işgal etti.
Neden önemli? İmparatorluğun kaderini belirleyecek kampanya başladı.
Vilnius'a Giriş ve İlerleyiş
Fransız ordusu büyük hızla ilerledi.
Neden önemli? İlk aşamada zafer yanılsaması oluştu.
Smolensk Muharebesi
Ruslar çekilerek yıpratma stratejisini sürdürdü.
Neden önemli? Napolyon kesin sonuç elde edemedi.
Borodino Muharebesi
Savaş çok kanlı geçti ve Fransızlar ağır kayıplarla ilerledi.
Neden önemli? Taktik başarı stratejik çıkmaza dönüştü.
Moskova'ya Giriş
Napolyon boşaltılmış Moskova'ya ulaştı.
Neden önemli? Beklediği siyasi teslimiyet gelmedi.
Moskova Yangını
Şehir büyük ölçüde yandı.
Neden önemli? Fransız ordusu kış öncesi lojistik krizle yüzleşti.
Geri Çekilme Kararı
Napolyon Moskova'dan çekilmek zorunda kaldı.
Neden önemli? Sefer felakete dönüşmeye başladı.
Berezina Geçişi
Fransız ordusu ağır kayıplarla geri çekildi.
Neden önemli? Grande Armee fiilen yok oldu.
Altıncı Koalisyonun Kurulması
Rusya, Prusya, Britanya, Avusturya ve diğerleri birleşti.
Neden önemli? Napolyon'a karşı Avrupa çapında son büyük cephe oluştu.
Lutzen Muharebesi
Napolyon taktik zafer kazandı.
Neden önemli? Hâlâ savaş alanında tehlikeli olduğu görüldü.
Bautzen Muharebesi
Fransızlar bir kez daha kazandı ama yıpranma sürdü.
Neden önemli? Karar verici sonuç çıkmadı.
Ateşkes ve Diplomatik Kriz
Taraflar kısa ateşkes yaptı ancak barış sağlanamadı.
Neden önemli? Savaşın son büyük aşaması yaklaştı.
Dresden Zaferi
Napolyon önemli bir zafer daha elde etti.
Neden önemli? Fakat yan cephelerde Fransız sistemi çözülüyordu.
Leipzig / Milletler Muharebesi
Koalisyon orduları Napolyon'u ağır yenilgiye uğrattı.
Neden önemli? Avrupa'daki Fransız hegemonyası çökmeye başladı.
Ren'in Gerisine Çekiliş
Fransız orduları Almanya'dan çekildi.
Neden önemli? Napolyon ilk kez savunmaya mecbur kaldı.
Fransa Seferi
Koalisyon kuvvetleri Fransa topraklarına girdi.
Neden önemli? Savaş doğrudan Napolyon'un kalbine taşındı.
Paris'in Düşüşü
Koalisyon orduları Paris'e girdi.
Neden önemli? Napolyon'un siyasi rejimi çöktü.
İlk Abdikasyon
Napolyon tahttan çekildi.
Neden önemli? İmparatorluk dönemi ilk kez sona erdi.
Elba Sürgünü
Napolyon Elba Adası'na gönderildi.
Neden önemli? Avrupa onun devrinin kapandığını düşündü.
Bourbon Restorasyonu
XVIII. Louis Fransa tahtına çıktı.
Neden önemli? Eski hanedan geri döndü ama düzen kırılgandı.
Viyana Kongresi
Avrupa güçleri yeni düzen kurmak için toplandı.
Neden önemli? Savaş sonrası kıta dengesi yeniden tasarlanmaya başladı.
Napolyon'un Elba'dan Kaçışı
Napolyon Fransa'ya dönerek iktidarı geri aldı.
Neden önemli? Yüz Gün dönemi başladı.
Yüz Gün Yönetimi
Napolyon kısa sürede yeniden ordu ve yönetim kurdu.
Neden önemli? Avrupa son kez savaşa hazırlanmak zorunda kaldı.
Ligny Muharebesi
Napolyon Prusyalılara karşı son taktik zaferini kazandı.
Neden önemli? Fakat düşmanlarını tamamen yok edemedi.
Quatre Bras Çatışması
Müttefik ordular Fransız ilerleyişini yavaşlattı.
Neden önemli? Belirleyici savaşın zemini oluştu.
Waterloo Muharebesi
Wellington ve Blucher kuvvetleri Napolyon'u kesin yenilgiye uğrattı.
Neden önemli? Napolyon Savaşları fiilen sona erdi.
İkinci Abdikasyon
Napolyon yeniden tahttan çekildi.
Neden önemli? Dönüş ihtimali ortadan kalktı.
Saint Helena Sürgünü
Napolyon Atlas Okyanusu'ndaki uzak adaya gönderildi.
Neden önemli? Avrupa onun efsanesini denetim altına almaya çalıştı.
İkinci Paris Antlaşması
Fransa'ya daha ağır barış şartları dayatıldı.
Neden önemli? Napolyon dönemi resmen kapandı.
Viyana Düzeni'nin Yerleşmesi
Avrupa güç dengesi ve meşruiyet sistemi yeniden kuruldu.
Neden önemli? Napolyon Savaşları bitti ama milliyetçilik ve modern savaş çağı kalıcılaştı.
Dönüm noktaları
- Devrimden İmparatorluğa — Napolyon Savaşları'nın kökü Fransız Devrimi'ndedir; savaşlar, devrimci Fransa'nın Avrupa'yla hesaplaşması olarak başladı ve kıtasal imparatorluk mücadelesine dönüştü.
- Askeri Deha ve Aşırı Genişleme — Napolyon'un erken dönemdeki olağanüstü başarıları, Fransa'yı yenilmez gösterdi; fakat aynı hızla genişleyen imparatorluk sonunda kendi ağırlığı altında ezildi.
- Avrupa'nın Yeniden Doğuşu — Savaşların sonunda yalnız Fransa değil, tüm Avrupa yeni sınırlar, yeni hukuk anlayışları ve yeni milliyetçilik dalgalarıyla başka bir döneme girdi.